Egaliseren in de winter kan prima, maar een vers gegoten laag gedraagt zich in november en december anders dan in juni. De temperatuur zakt, de luchtvochtigheid loopt op en er wordt minder geventileerd. Dat verandert niets aan hoe je het aanbrengt, maar wel aan hoe lang je moet wachten voordat je verder kunt. Hieronder wat kou en vocht precies doen, en hoe je ermee omgaat zonder je vloer te verpesten.
Waarom kou de droogtijd verlengt
Een cementgebonden egaline hardt uit doordat cement met water reageert. Die reactie is temperatuurafhankelijk: hoe kouder het is, hoe trager hij verloopt. Als vuistregel verdubbelt de benodigde tijd ruwweg bij elke tien graden die je zakt. Een vloer die bij 20 graden na drie uur beloopbaar is, kan bij 10 graden het dubbele nodig hebben, en bij 6 graden nog langer.
Dat geldt voor alle fases. Beloopbaar, belastbaar, klaar om te tegelen en volledig uitgehard schuiven allemaal mee op. Atlas SMS 30 geeft onder normale omstandigheden ongeveer 3 uur tot beloopbaar en 18 uur tot tegelen. Reken er in een koud huis op dat je die getallen niet haalt, en plan je volgende werkdag daar omheen.
De uitgebreide uitleg per fase staat in hoe lang duurt het voordat egaline droog is. Wat hieronder staat is de winterlaag daaroverheen.
De ondergrens is 5 graden, en die geldt ook voor de vloer
Bij vrijwel alle cementgebonden producten in ons assortiment staat dezelfde verwerkingsvoorwaarde: tussen +5 en +25 graden. Bij Atlas SMS 15 en SMS 30 is dat +5 tot +25 graden, bij Atlas Postar 60 +5 tot +30.
Het belangrijkste misverstand: die ondergrens gaat niet alleen over de luchttemperatuur, maar ook over de ondergrond en het materiaal zelf. Een betonvloer op een onverwarmde begane grond kan 4 graden zijn terwijl de thermostaat 18 aangeeft. Een zak egaline die in een koude bestelbus of schuur heeft gestaan, is ook koud. Meet de vloer, niet de lucht, en haal het materiaal een dag van tevoren naar binnen.
Onder de 5 graden hardt de laag niet goed uit. Hij lijkt dan vaak wel droog aan de oppervlakte, maar bereikt zijn sterkte niet, en dat zie je later terug als poederen of loslaten.
Wat vocht in de lucht met je laag doet
Een egaline geeft tijdens het uitharden water af. Dat water moet ergens heen, en dat lukt alleen als de lucht eromheen het kan opnemen. In een afgesloten woonkamer met 80 procent luchtvochtigheid gebeurt dat nauwelijks, en dan staat de droging praktisch stil, hoe warm je het ook stookt.
Ventileren is daarom belangrijker dan verwarmen. Zet ramen op een kier of gebruik een bouwdroger. Een bouwdroger haalt het vocht echt uit de lucht, een kachel verplaatst het alleen. In een nieuwbouwwoning of na een verbouwing waarbij ook gestuukt is, zit er bovendien al veel bouwvocht in de ruimte dat eerst weg moet.
Stoken mag, maar niet zo
Een ruimte op temperatuur brengen is prima en helpt. Wat niet helpt, en wat je vloer echt kan beschadigen, is lokaal föhnen. Een heteluchtkanon op één plek droogt de bovenkant van de laag sneller dan de onderkant, en dat verschil in krimp geeft scheuren of een laag die als een schaal omhoog krult.
Dezelfde fout zie je bij een open deur waar koude lucht over een deel van de vloer trekt, of bij winterzon die precies op één baan valt. Werk dus naar een gelijkmatige temperatuur in de hele ruimte en houd die vast tot de laag beloopbaar is, zonder tocht.
Vloerverwarming is een geval apart: die zet je voor en tijdens het egaliseren juist uit. Hoe lang je daarna moet wachten voordat je weer mag opstoken, verschilt per product en staat op de productpagina.
Primeren is in de winter nog belangrijker
Een koude, dichte betonvloer neemt minder water op dan dezelfde vloer in de zomer, terwijl een zanderige of zuigende ondergrond juist te veel opneemt. In beide gevallen is een primer wat het verschil maakt tussen hechten en loslaten.
Let wel op de droogtijd van de primer zelf. Atlas Grunto-Plast vraagt onder normale omstandigheden ongeveer 24 uur, en ook daar geldt: kouder betekent langer. Een primer die nog niet droog is, sluit je in onder de egaline.
Restvocht meten voordat de vloerafwerking komt
Pvc, laminaat en parket zijn gevoelig voor vocht uit de ondergrond. In de winter is de verleiding groot om op de kalender af te gaan: de zak zegt 18 uur, dus morgen leggen we de vloer. Dat gaat in een koud huis vaak mis.
Meet in plaats daarvan. Een eenvoudige folietest geeft al veel: plak een stuk plastic van ongeveer een halve meter luchtdicht op de vloer en kijk na 24 uur of er condens onder staat. Is dat zo, dan is de vloer nog niet klaar. Voor een harde eis bij pvc lijmen of bij parket werk je met een CM-meting door de vloerlegger.
Sneller klaar: de producten die daarop gemaakt zijn
Als je niet kunt wachten, kies dan materiaal dat sneller doorloopt in plaats van harder te stoken. Atlas SMS 60 Ultra is na ongeveer 2 uur beloopbaar en na 16 uur te betegelen, bij laagdiktes van 3 tot 60 mm. Voor een dekvloer is Atlas Postar 80 na ongeveer 3 uur beloopbaar en betegelbaar.
Dat scheelt een dag of meer in de planning, en in de winter weegt dat zwaarder dan het prijsverschil per zak. Het hele aanbod staat bij egaline, en hoeveel je nodig hebt reken je uit met de rekenhulp.
Buiten egaliseren in de winter
Buiten gelden dezelfde ondergrenzen, maar met een extra risico: nachtvorst. Een laag die overdag bij 7 graden is aangebracht en ’s nachts bevriest, is onherstelbaar beschadigd, ook als hij er de volgende ochtend goed uitziet. Welke producten er bij buitenwerk horen staat in buiten tegelen.
Kort samengevat
Meet de temperatuur van de vloer en niet van de lucht, en kom niet onder de 5 graden. Haal je materiaal een dag van tevoren naar binnen. Ventileer in plaats van alleen te stoken, en zet geen heteluchtkanon op één plek. Reken op langere droogtijden dan op de zak staan, meet het restvocht voordat je de vloerafwerking legt, en kies sneldrogende producten als je planning krap is.
